LỤC BÁT GỬI MÌNH Vũ Ngọc Phàn

Con cò bay lả bay la Chở câu lục bát của ta gửi mình Câu thơ câu nghĩa câu tình Câu tám là mình câu sáu là ta Câu trên câu dưới chung hoà Hai câu ghép lại thành ta với mình Hai câu như bóng với hình Ngắn dài cũng vẫn là mình với ta Câu thơ ngày tháng đi qua Đơn sơ mộc mạc xót xa quê nghèo Bờ tre thao thức trăng treo Lời ru man mác buồn theo đêm dài ... Biết rằng còn có ngày mai Hai câu lục bát ở hoài bên nhau Xin người đừng bẻ ngang câu Bỏ vần lỡ nhịp cho đau lòng mình Câu thơ câu nghĩa câu tình Hồn quê lắng đọng trong mình trong ta Con cò bay lả bay la ... Bài thơ chứa đựng hai ý tưởng cơ bản: Đó là, sự quấn quyện tình yêu của ta với mình như chính hai câu thơ lục bát “anh là câu 6; em là câu 8”: Câu thơ câu nghĩa câu tình/Câu tám là mình câu sáu là ta/Câu trên câu dưới chung hòa/Hai câu ghép lại thành ta với mình. Sự gắn bó của hai câu thơ lục bát chính là cái đẹp quấn quyện của chúng. Thiếu sự gắn bó ấy, thơ lục bát không còn nữa và chúng mình cũng không là của nhau nữa. Thơ lục bát là chính chúng mình vậy! Đó là, cùng với ý tưởng “tình yêu thơ lục bát” như đã nêu trên, văn hóa Việt được bộc lộ khá rõ trong bài thơ: Con cò bay lả bay la (câu mở và cũng là câu kết của bài thơ), quê nghèo, bờ tre, trăng treo, lời ru, hồn quê... “Tình yêu thơ lục bát” đã là văn hóa, lại được ấp ủ trong ý tưởng thứ hai này càng làm cho bài thơ đậm đà chất văn hóa Việt. Về cách thể hiện, bài thơ dùng điệp ngữ để khẳng định ý tưởng như “ta-mình”; “con cò bay lả bay la”; ngôn từ chọn lọc giàu chất thi ca, vần điệu uyển chuyển, mượt mà. Dưới hình thức một bài thơ lục bát nói về thơ lục bát, “Lục bát gửi mình” của Vũ Ngọc Phàn thể hiện đậm đà về tình yêu, về văn hóa Việt. Mai Thanh giới thiệu