ĐÔI ĐIỀU VỀ THƠ THANG NGỌC PHO

ĐÔI ĐIỀU VỀ THƠ THANG NGỌC PHO Tôi chưa có ý định viết một bài đầy đủ và hệ thống, với tư cách là giới thiệu một tác giả, về thơ Thang ngọc Pho, mà chỉ gợi mở đôi nét về thơ anh, sau khi đọc lại những tập thơ anh đã xuất bản. Trên tay tôi hiện có ba tập thơ in riêng của Thang Ngọc Pho: -“Sao Hôm sao Mai”, Nxb Hội Nhà văn, 2007 -“Sắc màu tình yêu”, Nxb Hội Nhà văn, 2008 -“Sao ái tình”, Nxb Hội Nhà văn, 2011 Với gần 300 bài thơ trong ba tập, nhà thơ Thang Ngọc Pho cống hiến cho bạn đọc yêu thơ một món quà văn hóa-tinh thần thật sự đáng quý. Biết bao điều đáng nói về món quà văn hóa-tinh thần đáng quý ấy, song, có thể tạm nêu đôi điều sau đây: Đó là tiếng nói của con tim yêu nồng nàn, mãnh liệt; đặc biệt, với mạch cảm xúc thi ca vượt khỏi đời sống tình yêu bình thường của con người để vươn tới tầm thiên nhiên bao la, ngút ngàn vũ trụ. Đó là tiếng nói triết lý về vũ trụ quan, về nhân sinh quan mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Đó là tiếng hát yêu thương người thân, bạn bè, cộng đồng, nói chung - là nhân loại. Đó là lời yêu tha thiết cây cỏ, muông thú, cùng sự hòa quyện với chúng trong quần thể giữa con người cùng sinh linh vạn vật ... Dưới đây là vài đoạn trích bài bình của tôi về các tập thơ của nhà thơ Thang Ngọc Pho mà tôi đã từng công bố trên các diễn đàn giới thiệu-phê bình văn học. * * * MỘT TÂM HỒN THƠ PHONG PHÚ VÀ ĐA DẠNG (Đọc “Sao Hôm sao Mai”, Nxb Hội Nhà văn, 2007) Nhà thơ Thang Ngọc Pho vốn là một nhà giáo, một nhà nghiên cứu-phê bình văn học, đồng thời là người hoạt động văn hóa trên nhiều lĩnh vực, cấp độ khác nhau với độ già dặn và đạt hiệu quả đáng kể. Anh đã có nhiều bài thơ, bài nghiên cứu-phê bình văn học đăng tải trên báo chí, có nhiều tập thơ in chung được nhiều bạn đọc mến mộ. Lần này, anh cho ra mắt bạn đọc tập thơ “Sao Hôm sao Mai” mà theo tôi, đó là lời bộc bạch của một tâm hồn phong phú với bút pháp đa dạng. Đọc “Sao Hôm sao Mai”, chúng ta bắt gặp cảnh quan-cây cỏ; tình yêu đa diện; triết lý về con người-thế sự; chân dung thần tượng; và cả quan niệm về thi ca. Thật ra, những chủ đề ấy không phải chỉ Thang Ngọc Pho, mà nhiều người làm thơ đã đề cập. Vần đề ở đây là tính phong phú của mỗi chủ đề ấy và tính đa dạng trong cách thể hiện thi ca của nhà thơ. ....... Tóm lại, bằng các bút pháp trữ tình, triết luận, trào lộng và lối chơi ngôn từ, nhà thơ Thang Ngọc Pho đã nâng cánh cho năm mạch cảm xúc đã phân tích trên đây. “Sao Hôm sao Mai” là sản phẩm tinh thần của một tâm hồn thơ phong phú về mạch cảm xúc; đa dạng về thi pháp. Mà tính phong phú và đa dạng vốn là bản chất của cuộc đời. Vì vậy, có thể nói “Sao Hôm sao Mai” là giọng thơ từ cuộc sống và về cuộc sống... (Trích "Một tâm hồn phong phú và đa dạng") MỘT GIỌNG THƠ TRẺ TRUNG VÀ KHỎE KHOẮN (Đọc "Sắc màu tình yêu", Nxb Hội Nhà văn,2008) Là một nhà thơ ở tuổi 75, Thang Ngọc Pho có sức sáng tạo thi ca thật sự trẻ trung, khỏe khoắn. Điều đó thể hiện trước hết ở đề tài mở rộng của tập thơ; từ luận bàn về thơ đến cảm xúc tình yêu; từ tấm lòng đến với chim muông, cây cỏ, đến thói quen quan sát các sự vật quanh mình; từ cảm hứng thiên nhiên kỳ thú đến xướng họa thi ca cùng bè bạn. ....... “Sắc màu tình yêu” là tập thơ của một tác giả cao tuổi, nhưng cảm hứng nghệ thuật của tập thơ này không chỉ là tiếng nói của người tuổi cao mà là của cả người tuổi trẻ. Đây là tập thơ thứ hai in riêng cùng với nhiều tập thơ in chung khác đã được xuất bản của nhà thơ Thang Ngọc Pho. Xin chúc mừng về thành công mới của Thang Ngọc Pho và mong những sáng tạo thi ca mới với chát lượng nghệ thuật cao hơn nữa của nhà thơ. (Trích "Một giọng thơ trẻ trung và khỏe khoắn") (Đọc bài thơ “Sao ái tình” – trong tập thơ “Sao ái tình”,Nxb Hội Nhà văn, 2011) SAO ÁI TÌNH Những người ăn ở đức nhân Thác đi hồn hóa Thiên thần cõi Tiên Những người ăn ở đảo điên Thác đi hồn hóa quỷ miền Âm Ty Còn tôi sống kiếp tình si Mai ngày không biết hồn đi đằng nào Bắc thang lên hỏi Nam Tào Phán rằng hồn hóa thành Sao ái tình! (Sao ái tình, tr.27) Bài thơ tám câu được chia thành hai mạch cảm xúc - mỗi mạch bốn câu. Mạch cảm xúc ở bốn câu đầu chỉ là mạch dẫn dắt, “mời chào” cho mạch cảm xúc ở bốn câu sau xuất hiện. Bốn câu sau mới là trọng điểm của bài thơ, điều mà nhà thơ cần nói: Còn tôi sống kiếp tình si Mai ngày không biết hồn đi đằng nào Bắc thang lên hỏi Nam Tào Phán rằng hồn hóa thành Sao ái tình! Người tình si hay si tình thực chất là người biết yêu thực sự, yêu hết mình, “đã yêu tình thắm, nghĩa nồng/Đừng như con ngựa trên đồng cỏ hoang”. Và dường như cái “chất yêu” ấy bất biến trong con người sở hữu “chất yêu”! Cho nên, dẫu sang kiếp khác sẽ được hóa thân thành Sao ái tình, để lại tiếp tục cái kiếp tình si: Sao bất biến, thì tình yêu cũng bất biến như sao, vậy đó! Đọc bài thơ “Sao ái tình”, tôi liên hệ với những bài thơ trong tập thuộc dạng này của Thang Ngọc Pho như: “Lang thang trên cung trăng” (một bài thơ được sử dụng hoàn toàn các thi từ với “thanh không” rất có dụng ý):... Em ơi, ta không đi trong nhân gian/Ta đua nhau bay lên mây xanh/Hai ta lang thang trên cung trăng/Ta che ô đi xem sao băng/Ta thuê ghe đi chơi trên sông ngân/Ta theo sao bay trong tinh vân/Em ơi, ta thiên cư nơi đây muôn năm... (tr.30); hoặc ở bài thơ “Bình minh biển”:... Bình minh/Biển-trời cùng thức dậy/Chưa nỡ rời nhau/Nên vẫn đắp chung một chiếc khăn hồng/Biển và trời chốc hóa mênh mông/Khi trời về với tầng không/Biển lại choàng một chiếc khăn khổng lồ... (tr.61). Cùng với những bài thơ dạng ấy, bài thơ “Sao ái tình” một lần nữa xác nhận về một trong những mạch thơ tình Thang Ngọc Pho là luôn vươn tới, so sánh, rồi hòa nhập với thiên nhiên-vũ trụ, với thời gian vĩnh cửu và không gian vô cùng – mà tôi thường gọi tắt là “thơ tình mang tầm vũ trụ của Thang Ngọc Pho”. Trên đây là đôi điều chưa đầy đủ và hệ thống về thơ Thang Ngọc Pho, nhằm gợi mở, góp phần cùng bạn đọc cảm nhận ba tập thơ nêu trên của một nhà thơ được nhiều người quen biết.